Albania’s Offline Reality: How Failing Portals Are Blocking Daily Life / Realiteti “offline” i Shqipërisë: si po bllokojnë jetën e përditshme platformat që nuk funksionojnë

When the lights go out in a digital state, people do not just lose a website – they lose the ability to live and work normally.

The Abanian British Chamber of Commerce and Industry (ABCCI) has identified that the problems with the state’s online systems have now reached that point.

Over recent days, the Chamber has heard from accountants, tax advisers and companies that file their own reports, and the message is the same: e‑Albania and the SelfCare / fiscalisation platforms are failing too often, for too long, and at exactly the moments when people need them most.

What might once have been dismissed as “IT issues” has become a serious disruption to everyday economic life.

ABCCI supports the move to digital government. Online services can cut queues, reduce red tape and make life easier for citizens and businesses. Many Albanian firms have already invested time and money to adapt to this new way of working. But digitalisation comes with a simple responsibility: when the state forces everyone through a digital gate, it must keep that gate open – and offer a fair alternative when it is not.

Members and partners of the Chamber – including accounting and audit firms serving hundreds of small, medium and large companies, as well as businesses that handle their own fiscalisation – describe frequent, unpredictable and sometimes long‑lasting interruptions. When systems are down, they cannot issue or fiscalise invoices, submit tax and social security declarations, or complete other legally required procedures. They remain fully responsible for these duties, yet have no control over the tools they are obliged to use. That leaves them exposed to fines and penalties for non‑compliance, even when the real problem lies elsewhere.

History offers a useful warning. When ancient Rome’s roads and aqueducts were well maintained, trade and daily life flourished; when they were neglected, the empire’s power quietly drained away long before the final collapse. In today’s Albania, digital platforms have become the new roads and aqueducts of public life. If they are not reliable, citizens and businesses feel the effects long before any official crisis is declared.

This is why ABCCI insists the issue goes beyond balance sheets and business licenses. When core state systems fail, the impact quickly reaches ordinary people. Workers may see salaries delayed if invoices and payroll processes are stuck. Families applying for benefits, certificates or documents can be left in limbo. Young people trying to register for education, work or travel may find that a frozen portal blocks their plans. Trust in public institutions erodes when people feel they are being held to rules that the state itself cannot uphold in practice.

The good news is that other countries show this can be fixed. Where digital tax and e‑government systems work well, governments treat them as critical national infrastructure. That means serious investment in reliability and cybersecurity, clear legal protections for citizens and businesses when platforms fail, and straightforward, honest communication when something goes wrong. It also means practical relief: extending deadlines, suspending penalties and offering temporary alternative ways to submit documents whenever there are major outages, rather than pretending nothing is happening.

ABCCI is ready to help Albania move in that direction. The Chamber can provide anonymised data from its members, share international examples and host discussions between government, experts and the public. But to build a convincing case for change, we need a clearer picture of what people are experiencing.

For that reason, ABCCI will open a simple online form where anyone – business owners, employees, self‑employed professionals or ordinary citizens – can report problems they have faced with e‑Albania or SelfCare: failed logins, blocked services, missed deadlines, financial or personal consequences. These reports will be grouped and anonymised, then used to present clearer statistics and concrete evidence to the government.

If you have been affected, we invite you to share your experience. Every report strengthens the case for a more reliable, fair and humane digital system – one that works not just on paper, but for the people who depend on it every day.

https://forms.gle/njq1ggiFMKJfQE2S7

Kur “fiket drita” në një shtet digjital, njerëzit nuk humbasin thjesht një faqe interneti – humbasin mundësinë për të jetuar dhe punuar normalisht.

Dhoma Shqiptaro‑Britanike e Tregtisë dhe Industrisë (ABCCI) ka identifikuar se problemet me sistemet online shtetërore kanë arritur pikërisht në këtë pikë. Ditët e fundit, Dhoma ka dëgjuar ankesa nga kontabilistë, këshilltarë fiskalë dhe kompani që bëjnë vetë raportimet e tyre, dhe mesazhi është i njëjtë: platformat e‑Albania dhe SelfCare / fiskalizimi dështojnë shumë shpesh, për periudha të gjata, dhe pikërisht në momentet kur njerëzit kanë më shumë nevojë. Ajo që dikur mund të quhej “problem kompjuteri” është kthyer në një ndërprerje serioze të jetës ekonomike të përditshme.

ABCCI mbështet kalimin drejt qeverisjes digjitale. Shërbimet online mund të shkurtojnë radhët, të ulin burokracinë dhe t’ua bëjnë jetën më të lehtë qytetarëve dhe bizneseve. Shumë kompani shqiptare kanë investuar kohë dhe para për t’iu përshtatur kësaj mënyre të re funksionimi. Por digjitalizimi sjell edhe një detyrim shumë të thjeshtë: nëse shteti i detyron të gjithë të kalojnë përmes një “porte digjitale”, ai duhet ta mbajë këtë portë të hapur – dhe të ofrojë një rrugë të drejtë alternative kur ajo nuk funksionon.

Anëtarë dhe partnerë të Dhomës – përfshirë zyra kontabiliteti dhe auditi që u shërbejnë qindra ndërmarrjeve të vogla, të mesme dhe të mëdha, si dhe biznese që bëjnë vetë fiskalizimin – përshkruajnë ndërprerje të shpeshta, të paparashikueshme dhe ndonjëherë afatgjata. Kur sistemet bien, ata nuk mund të nxjerrin ose fiskalizojnë fatura, të dorëzojnë deklarata tatimore e të sigurimeve shoqërore, apo të kryejnë procedura të tjera të detyrueshme me ligj. Për këto detyrime ata mbeten plotësisht përgjegjës përpara ligjit, ndërkohe që nuk kanë asnjë kontroll mbi mjetet që janë të detyruar të përdorin. Kjo i lë të ekspozuar ndaj gjobave dhe penaliteteve për mospërputhje, edhe pse problemi i vërtetë nuk qëndron tek ata.

Historia jep një paralajmërim të dobishëm. Kur rrugët dhe ujësjellësit e Romës së lashtë mirëmbaheshin, tregtia dhe jeta e përditshme lulëzonin; kur u lanë pas dore, fuqia e perandorisë u zbeh pak e nga pak, shumë përpara rënies përfundimtare. Në Shqipërinë e sotme, platformat digjitale janë bërë “rrugët dhe ujësjellësit” e rinj të jetës publike. Nëse ato nuk janë të besueshme, qytetarët dhe bizneset e ndjejnë shumë shpejt pasojën, shumë përpara se të shpallet ndonjë krizë zyrtare.

Pikërisht për këtë ABCCI këmbëngul se problemi nuk lidhet vetëm me bilancet dhe licencat e bizneseve. Kur sistemet kryesore shtetërore dështojnë, ndikimi prek shpejt njerëzit e zakonshëm. Punonjësit mund të marrin pagën me vonesë nëse faturat apo proceset e pagave mbeten të bllokuara. Familjet që aplikojnë për përfitime, certifikata apo dokumente mund të mbeten në pritje të pafund. Të rinjtë që përpiqen të regjistrohen për studime, punë apo udhëtime mund të zbulojnë se një portal i ngrirë u bllokon planet. Besimi tek institucionet bie, kur njerëzit ndihen se po mbahen peng nga rregulla që vetë shteti nuk arrin t’i zbatojë në praktikë.

Lajmi i mirë është se përvoja e vendeve të tjera tregon se kjo mund të zgjidhet. Aty ku sistemet e tatimeve digjitale dhe e‑qeverisjes funksionojnë mirë, qeveritë i trajtojnë ato si infrastrukturë kritike kombëtare. Kjo do të thotë investim serioz në besueshmëri dhe siguri kibernetike, mbrojtje të qarta ligjore për qytetarët dhe bizneset kur platformat dështojnë, dhe komunikim të thjeshtë e të ndershëm sa herë që diçka nuk shkon. Do të thotë gjithashtu masa praktike lehtësuese: shtyrje afatesh, pezullim gjobash dhe ofrim i mënyrave të përkohshme alternative për dorëzimin e dokumenteve sa herë ka ndërprerje të mëdha – e jo të sillet sikur asgjë nuk po ndodh.

ABCCI është gati ta ndihmojë Shqipërinë të lëvizë në këtë drejtim. Dhoma mund të vërë në dispozicion të dhëna të anonimizuara nga anëtarët e saj, të ndajë shembuj nga vende të tjera dhe të organizojë diskutime mes qeverisë, ekspertëve dhe publikut. Por, për të ndërtuar një kërkesë të besueshme për ndryshim, na duhet një pasqyrë më e qartë e asaj që po përjetojnë njerëzit.

Për këtë arsye, ABCCI do të hapë një formular të thjeshtë online ku kushdo – pronar biznesi, i punësuar, i vetëpunësuar apo qytetar i thjeshtë – mund të raportojë problemet që ka hasur me e‑Albania ose SelfCare: hyrje të dështuara, shërbime të bllokuara, afate të humbura, pasoja financiare ose personale. Këto raportime do të grupohen dhe anonimizohen, dhe më pas do të përdoren për t’i paraqitur qeverisë statistika më të qarta dhe prova konkrete.

Nëse jeni prekur, ju ftojmë të ndani përvojën tuaj. Çdo raport e forcon kërkesën për një sistem digjital më të besueshëm, më të drejtë dhe më njerëzor – një sistem që funksionon jo vetëm “në letër”, por për njerëzit që varen prej tij çdo ditë.

https://forms.gle/njq1ggiFMKJfQE2S7